خانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزی

پژوهشگر و عضو هیات امنای خانه تاریخی امیرکبیر، این بنا را از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزی برشمرد.

کد خبر : 35260
تاریخ انتشار : یکشنبه 28 ژوئن 2026 - 18:17
استانها

ایرج احمدی هزاوه، پژوهشگر، نویسنده و عضو هیئت امنای خانه تاریخی امیرکبیر در هزاوه در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اراک، با اشاره به شخصیت و زندگی امیرکبیر گفت: خانه تاریخی امیرکبیر در محله پایین روستای هزاوه، همان خانه پدری امیرکبیر است؛ خانه‌ای که میرزا تقی‌خان دوران کودکی خود را تا حدود 10 سالگی در آن سپری کرده است. درباره زندگی امیرکبیر در این خانه و محله، پژوهش‌ها و مستندات مفصلی انجام داده‌ام که در قالب کتاب منتشر شده است.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی در این زمینه، سفر ناصرالدین‌شاه قاجار به هزاوه در سال 1271 هجری قمری است. ناصرالدین‌شاه در سفرنامه خود می‌نویسد که در جست‌وجوی خانه و بستگان امیرکبیر بوده و پس از عبور از میان خانه‌های روستا، فردی پیرمرد به نام «میرزا جهان» را که از بستگان امیرکبیر بوده، نزد او آورده‌اند. این روایت، یکی از اسناد مهم در شناسایی خانه پدری امیرکبیر به شمار می‌رود.

عضو هیئت امنای خانه تاریخی امیرکبیر ادامه داد: مرحوم ابراهیم دهگان نیز در سال 1335 در کتاب خود با استناد به گفته‌های ریش‌سفیدان روستا، محل خانه امیرکبیر را در کنار جوی آب و محدوده‌ای موسوم به «یال قاضی» معرفی کرده است؛ نشانه‌هایی که همچنان در محل وجود دارند.

احمدی هزاوه بیان کرد: در سال‌های بعد نیز پژوهشگران و رسانه‌های مختلف به این خانه پرداختند؛ از جمله مرحوم علی رجبی دوانی در سال 1351 و همچنین روزنامه‌های کیهان و اطلاعات که در سال 1354 گزارش‌های مفصلی از این خانه تهیه و منتشر کردند.

وی با اشاره به روند مرمت این بنای تاریخی اظهار کرد: این موضوع تا سال 1384 مسکوت مانده بود تا اینکه اداره‌کل میراث فرهنگی استان، این خانه را از ورثه مرحوم حاج علی‌اکبر امیری خریداری و عملیات مرمت آن را آغاز کرد. این بنا پیش‌تر در سال 1382 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بود و سرانجام عملیات بازسازی آن در سال 1396 به پایان رسید. از سال 1398 نیز خانه تاریخی امیرکبیر به‌صورت هیئت امنایی فعالیت خود را آغاز کرد و تاکنون میزبان گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ ایران است.

وی درباره ویژگی‌های معماری این بنا بیان کرد: خانه تاریخی امیرکبیر در زمینی به مساحت 620 مترمربع ساخته شده و زیربنایی حدود 815 مترمربع در دو طبقه دارد. طبقه نخست با مصالح سنگ، گل و طاق‌های خشتی ساخته شده و محل نگهداری احشام، انبار مواد غذایی و شیره‌پزی بوده است. طبقه دوم نیز شامل هفت تا هشت اتاق با پنج‌دری‌ها، دیوارهای خشتی و سقف‌های چوبی است که محل سکونت اعضای خانواده به شمار می‌رفته است.

احمدی هزاوه خاطرنشان کرد: بر اساس اسناد و پژوهش‌های انجام‌شده، امیرکبیر تا حدود 10 سالگی در این خانه زندگی کرده است. در تحقیقات انجام‌شده حتی هم‌بازی‌های دوران کودکی او و نوع بازی‌هایی که در آن دوران انجام می‌داده نیز شناسایی و مستندسازی شده که نشان می‌دهد وی در همان سال‌های کودکی، یعنی حدود هشت تا 10 سالگی، در این خانه و محله حضور داشته است.

احمدی هزاوه با اشاره به دوران رشد و فعالیت سیاسی امیرکبیر گفت: امیرکبیر در دستگاه میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی پرورش یافت و با حمایت و آموزش او توانست استعدادهای خود را شکوفا کند. بدون تردید، امیرکبیر یکی از بزرگ‌ترین مفاخر استان مرکزی و ایران است که خدمات ارزشمند و ماندگاری به کشور ارائه کرد.

وی افزود: امیرکبیر از خانواده‌ای با وضعیت مالی متوسط رو به پایین برخاست، اما با تکیه بر هوش، اراده و تلاش خود و همچنین هدایت قائم‌مقام فراهانی، به یکی از برجسته‌ترین رجال سیاسی ایران تبدیل شد. او در دوره‌ای حساس، در برابر زیاده‌خواهی قدرت‌های بزرگ آن زمان از جمله روسیه، انگلستان و حتی امپراتوری عثمانی ایستادگی کرد و از منافع و تمامیت ارضی ایران دفاع کرد.

این پژوهشگر و نویسنده با اشاره به برخی ویژگی‌های شخصیتی امیرکبیر اظهار کرد: در کنار قاطعیت و صلابت، امیرکبیر از هوش، ذکاوت و طنز نیز در مواجهه با مسائل سیاسی بهره می‌برد. به عنوان نمونه، در ماجرای جزیره آشوراده، با تدبیر و هوشمندی توانست این منطقه را از دست‌اندازی روس‌ها حفظ کند.

وی ادامه داد: همچنین در یکی از دیدارهای امیرکبیر با سفیر انگلستان، زمانی که سفیر درخواست نابجایی درباره واگذاری آشوراده مطرح می‌کند، امیرکبیر با پاسخ‌های طنزآمیز و ارجاع مکرر به «کشک بادمجان» و دعوت سفیر به صرف این غذا، بدون ورود به بحث اصلی، درخواست او را با ظرافت رد می‌کند؛ روایتی که نشان‌دهنده زیرکی و توانایی او در مدیریت مذاکرات سیاسی است.

احمدی هزاوه بیان کرد: حفظ عزت، استقلال و تمامیت ارضی ایران، مهم‌ترین دغدغه امیرکبیر بود و تمام اقدامات او در راستای صیانت از منافع ملی انجام می‌شد.

وی با اشاره به سرنوشت این صدراعظم بزرگ خاطرنشان کرد: امیرکبیر پس از حدود سه سال و یک ماه صدارت، به دستور ناصرالدین‌شاه در حمام فین کاشان به شهادت رسید. پیکر وی حدود دو ماه به امانت در کنار باغ فین نگهداری شد و سپس به دستور عزت‌الدوله، همسر امیرکبیر، به کربلا منتقل و در جوار حرم مطهر امام حسین (ع) به خاک سپرده شد.

خانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزیخانه تاریخی امیرکبیر از مهم‌ترین میراث‌های هویتی استان مرکزی

انتهای پیام/711/

 

🚨 خبر جنجالی اخیر 💬 پربحث‌ترین خبر اخیر

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.