به گزارش خبرگزاری تسنیم، آب شرب سنندج سالها یکی از مهمترین دغدغههای مدیریت شهری و مردم این دیار بوده است؛ دغدغهای که با اجرای طرح انتقال آب از سد آزاد، بخشی از نگرانیهای گذشته را کاهش داد و امیدها برای تأمین پایدار آب مرکز استان کردستان افزایش یافت. اما در کنار این دستاورد زیرساختی، یک چالش پنهان در بالادست این سد، ضرورت توجه جدیتر به حفاظت از منبع تأمین آب را یادآوری میکند.
سد آزاد تنها یک سازه ذخیره آب نیست؛ این مخزن، بخشی از چرخه تأمین آب شرب هزاران شهروند سنندجی است و هرگونه تغییر در کیفیت منابع ورودی آن میتواند تبعاتی فراتر از یک مسئله محیطزیستی داشته باشد. به همین دلیل، حفاظت از حوزه آبریز سد و جلوگیری از ورود آلایندهها، موضوعی است که نیازمند نگاه پیشگیرانه و همکاری چند دستگاهی است.
در سالهای اخیر، گزارشهایی درباره ورود بخشی از فاضلاب روستاهای بالادست و همچنین فضولات دامی به حوزه آبریز سد آزاد مطرح شده است؛ موضوعی که کارشناسان حوزه سلامت و آب نسبت به پیامدهای احتمالی آن هشدار داده و خواستار اجرای فوری طرحهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب در این مناطق شدهاند.
بررسیها نشان میدهد چالش اصلی، نبود زیرساخت کامل دفع و تصفیه فاضلاب در برخی روستاهای بالادست سدهای تأمینکننده آب شرب استان است؛ مشکلی که اگرچه با فرآیندهای تصفیه آب مدیریت میشود، اما از نگاه کارشناسان، بهترین راهکار، حذف آلودگی در مبدأ و جلوگیری از ورود آن به منابع آبی است.
هشدار علوم پزشکی؛ پیشگیری قبل از ورود آلایندهها به سد ضروری است
یکی از کارشناسان دانشگاه علوم پزشکی کردستان در جلسه بررسی مسائل حوزه سلامت آب که در استانداری کردستان برگزار شد، با اشاره به نتایج بررسیهای انجامشده طی سالهای اخیر، نسبت به ورود فاضلاب برخی روستاهای بالادست به مخزن سد آزاد هشدار داد.
وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از مشکلات حوزه سلامت خارج از توان دانشگاه علوم پزشکی است و نیازمند همکاری دستگاههای مختلف است، اظهار کرد: سلامت آب یک موضوع بینبخشی است و تأمین آب سالم تنها با اقدامات یک دستگاه امکانپذیر نیست.
این کارشناس با ارائه تصاویری از وضعیت برخی نقاط حوزه آبریز سد آزاد، گفت: در بعضی مناطق، فضولات حیوانی و فاضلاب روستاهای بالادست وارد حوزه آبی سد میشود و حتی در برخی نقاط، لولههایی وجود دارد که فاضلاب روستاها را مستقیماً به سمت مخزن سد هدایت میکند.
وی با اشاره به نمونهای از ورود فاضلاب روستای پیرخضران (روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان) به مخزن سد آزاد، افزود: ایجاد کفهای بیولوژیکی در محل ورود فاضلاب، نشاندهنده وجود فرآیندهای زیستی ناشی از ورود مواد آلی به آب است.
نگرانی اصلی؛ رشد جلبکها و پیامدهای احتمالی سلامت
این کارشناس علوم پزشکی با اشاره به آثار ورود مواد آلی و فاضلاب به منابع آبی، اظهار کرد: افزایش مواد مغذی در آب میتواند زمینه رشد جلبکها که سرطانزا هم هست، را فراهم کند و این مسئله از دو جهت اهمیت دارد.
وی افزود: ترکیب کلر مورد استفاده در فرآیند گندزدایی با برخی مواد حاصل از فعالیت جلبکی میتواند موجب تشکیل ترکیباتی مانند تریهالومتانها شود که افزایش میزان آنها در آب، از نظر سلامت عمومی اهمیت دارد.
این کارشناس همچنین به تولید سموم جلبکی اشاره کرد و گفت: برخی سیانوتوکسینها میتوانند بر سیستم عصبی، کبد، سلولهای بدن و پوست اثرگذار باشند و به همین دلیل، پیشگیری از ورود آلایندهها به مخازن آب شرب اهمیت ویژهای دارد.
وی تأکید کرد: تصفیه آب آخرین مرحله مقابله با آلودگی است، اما راهکار اصلی و پایدار، جلوگیری از ورود فاضلاب و آلایندهها به منابع آب است.
فاضلاب 168 روستا در بالادست سدهای آب شرب
این کارشناس با اشاره به مصوبات گذشته برای ساماندهی وضعیت فاضلاب روستاهای حوزه آبریز سدهای استان، اظهار کرد: در سال 1403 کارگروهی با موضوع جلوگیری از ورود فاضلاب به حوزه آبریز سدها تشکیل شد و اجرای طرحهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب روستاهای اولویتدار به تصویب رسید.
وی افزود: با وجود این مصوبات، اجرای کامل این طرحها تاکنون محقق نشده است.
به گفته وی، حدود 168 روستا در بالادست سدهای تأمینکننده آب شرب استان قرار دارند و برآورد انجامشده برای اجرای طرحهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب این روستاها، حدود 3 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. به دلیل نبود تأمین اعتبار لازم از سوی وزارت نیرو، اجرای کامل این پروژهها با تأخیر مواجه شده است.
مصوبات روی کاغذ؛ از جمعآوری فضولات دامی تا تصفیهخانههای نیمهتمام
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده، مدیریت فضولات دامی روستاهای بالادست بود. این کارشناس گفت: قرار بود برای برخی روستاهای اولویتدار، تجهیزات لازم برای جمعآوری و انتقال فضولات اختصاص یابد، اما این اقدام در بسیاری از مناطق هدف انجام نشده است.
وی همچنین به ضرورت ایجاد ردیف اعتباری سالانه برای جمعآوری منظم فضولات حیوانی اشاره کرد و گفت: این موضوع نیز نیازمند پیگیری جدی دستگاههای مسئول است.
او با اشاره به وضعیت برخی روستاها اظهار کرد: در بعضی مناطق، شبکه جمعآوری فاضلاب طراحی یا اجرا شده، اما نبود تصفیهخانه باعث شده مشکل بهصورت کامل حل نشود.
پاسخ آبفا؛ آب شرب سنندج سالم است و تحت پایش مستمر قرار دارد
در مقابل، محمد فرهاد، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کردستان با تأکید بر سلامت آب شرب سنندج اعلام کرد: حفاظت از منابع آب و جلوگیری از ورود هرگونه آلاینده، همواره از اولویتهای این شرکت و دستگاههای مسئول بوده است.
وی با اشاره به نگرانیهای مطرحشده درباره ورود فاضلاب برخی روستاها و فضولات دامی به سد آزاد، اظهار کرد: میزان این آلایندهها در مقایسه با حجم بسیار زیاد آب سد آزاد ناچیز بوده و تأثیری بر کیفیت آب شرب توزیعی ندارد.
مدیرعامل آبفا کردستان تأکید کرد: آب سد آزاد پیش از ورود به شبکه توزیع، تمامی مراحل استاندارد تصفیه را در تصفیهخانه آب سنندج طی میکند و پس از تأیید کیفیت وارد مدار مصرف میشود.
فرهاد افزود: آزمایشگاه مرجع تصفیهخانه آب سنندج بهصورت شبانهروزی کیفیت آب را پایش کرده و شاخصهایی مانند تریهالومتانها و سموم جلبکی بهصورت مستمر اندازهگیری میشود.
سلامت آب با تصفیه تضمین نمیشود، با حفاظت از سرچشمهها حفظ میشود
روایت امروز سد آزاد، روایت تقابل دو نگاه است؛ یک نگاه بر سلامت آب خروجی و فرآیندهای دقیق تصفیه تأکید دارد و نگاه دیگر هشدار میدهد که حفاظت از منابع آب باید از سرچشمه آغاز شود.
بیتردید اعلام سلامت آب شرب سنندج از سوی شرکت آبفا و پایشهای مستمر، موضوعی مهم و اطمینانبخش برای مردم است، اما در کنار آن، هشدار کارشناسان درباره ضرورت حذف آلودگی در مبدأ نیز نباید نادیده گرفته شود.
اکنون مسئله اصلی، نه ایجاد نگرانی عمومی، بلکه تسریع در اجرای پروژههایی است که سالها در فهرست مصوبات قرار دارند؛ از جمعآوری فاضلاب روستاهای بالادست گرفته تا مدیریت فضولات دامی و تکمیل تصفیهخانههای مورد نیاز. اینکه پیگیری میشود و یا در حال پیگیری است دردی دوا نمیکند!
حفاظت از سد آزاد، حفاظت از سلامت آینده سنندج است؛ موضوعی که نیازمند عزم مشترک استانداری، شرکت آب منطقهای، شرکت آب و فاضلاب، وزارت نیرو، دهیاریها و دیگر دستگاههای مسئول است تا پیش از آنکه تهدیدها به بحران تبدیل شوند، راهکارهای پایدار اجرایی شود.
بزرگترین سد ایران لبریز از آب؛ سد آزاد به نقطه خروش رسید+فیلمورود فاضلاب 169 روستا به سدهای کردستان
انتهای پیام/
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0