حجتالاسلام مهدی عبادی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از مشهد به بررسی منابع تاریخی مربوط به حضرت رقیه(سلاماللهعلیها)، جایگاه ایشان در فرهنگ عاشورا، نقش آن حضرت در انتقال پیام قیام امام حسین(ع) و درسهای تربیتی زندگی کوتاه ایشان برای کودکان و نوجوانان پرداخت.
وی با اشاره به منابع تاریخی درباره حضرت رقیه(س) اظهار کرد: در سالهای اخیر، پژوهشهای تاریخی از نظر کمی و کیفی غنای بیشتری یافته است. تا حدود 30 یا 40 سال پیش، عمده مطالب مربوط به حضرت رقیه(س) از کتاب کامل بهایی اثر عمادالدین طبری، متعلق به قرن هفتم هجری، نقل میشد و این اثر به عنوان یکی از قدیمیترین منابع شناخته میشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: با واکاویها و تحقیقات متخصصان تاریخ اسلام در حوزه اسناد، منابع قدیمیتری نیز شناسایی شده است که به موضوع حضرت رقیه(س) و روایت مربوط به ایشان اشاره دارند. از جمله این منابع، آثار مورد اشاره مرحوم علامه سید محسن امین در کتاب طبقات الشیعه است.
حجتالاسلام عبادی ادامه داد: داستان شهادت حضرت رقیه(س) نیز در منابع تاریخی ثبت شده است. از جمله «ابن فندق» در کتاب خود به صورت مفصل این واقعه را نقل کرده و همان روایتی که امروز در محافل و حوزههای علمیه مطرح میشود، همان گزارشی است که ابن فندق در قرن ششم هجری ذکر کرده است.
وی با اشاره به برخی ابهامات گذشته درباره منابع تاریخی حضرت رقیه(س) گفت: در گذشته، به دلیل محدود بودن برخی منابع، ابهاماتی درباره این موضوع وجود داشت، اما کنکاشهای تاریخی بهویژه در دهه اخیر، بسیاری از این ابهامات را برطرف کرده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد درباره علت تأثیرگذاری حضرت رقیه(س) در فرهنگ عزاداری شیعیان اظهار کرد: واقعه عاشورا ابعاد و زوایای مختلفی دارد که یکی از مهمترین آنها، مظلومیتی است که بر امام حسین(ع) و خاندان ایشان وارد شد. یکی از اسناد این مظلومیت، حضور کودکان در حادثه عاشورا است؛ حضرت علیاصغر(ع) که در کربلا به شهادت رسیدند و حضرت رقیه(س) که پس از عاشورا و با کیفیتی دیگر به شهادت رسیدند. این دو بزرگوار از مهمترین اسناد مظلومیت اهلبیت(ع) هستند و به همین دلیل در فرهنگ عزاداری شیعیان جایگاه ویژهای دارند و از طریق آنان، عظمت قیام امام حسین(ع) و مظلومیت اهلبیت(ع) بیش از پیش نمایان میشود.
حجتالاسلام عبادی در پاسخ به پرسشی درباره نقش حضرت رقیه(س) در رساندن پیام عاشورا گفت: مهمترین نقش حضرت رقیه(س)، رساندن پیام مظلومیت امام حسین(ع) و اهلبیت(ع) به جهانیان است. اگر حضرت علیاصغر(ع) در صحنه عاشورا به شهادت رسیدند، حضرت رقیه(س) با شهادت خود در دمشق، در فضای کاخ یزیدیان و حکومت بنیامیه، این پیام را گستردهتر و جهانیتر کردند و در ماندگاری پیام عاشورا تأثیرگذار بودند.
وی درباره اهمیت زیارت حضرت رقیه(س) برای شیعیان نیز بیان کرد: یکی از نکات مهم درباره حضرت رقیه(س)، علاقه ویژه امام حسین(ع) به ایشان و همچنین محبت عمیق حضرت رقیه(س) نسبت به پدر بزرگوارشان است. از آنجا که شیعیان محبت ویژهای نسبت به امام حسین(ع) دارند، به آنچه مورد علاقه آن حضرت بوده نیز توجه خاصی نشان میدهند و امیدوارند از این طریق، باب شفاعت و عنایت امام حسین(ع) برای آنان گشودهتر شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: همانگونه که حضرت علیاصغر(ع) به عنوان بابالحوائج شناخته میشوند، حضرت رقیه(س) نیز به واسطه انتساب به امام حسین(ع) و جایگاهشان به عنوان سند مظلومیت آن حضرت، در همین جایگاه مورد توجه بسیاری از شیعیان قرار دارند. تجربه تاریخی نیز نشان میدهد که توسلها، شفاعتها و حاجترواییهایی که شیعیان در طول تاریخ از حرم مطهر حضرت رقیه(س) و از طریق توسل به ایشان نقل کردهاند، بیانگر جایگاه معنوی آن حضرت به عنوان یکی از بابهای حاجتروایی و وسیله تقرب به خداوند و امام حسین(ع) است.
حجتالاسلام عابدی درباره مهمترین درسهای تربیتی و اخلاقی حضرت رقیه(س) برای کودکان و نوجوانان امروز گفت: نخستین و مهمترین درس زندگی حضرت رقیه(س)، صبر و مقاومت در جبهه حق، حتی در سنین پایین است. ایشان در مسیر همراهی با امام حسین(ع)، صبر را به نمایش گذاشتند و این روحیه مقاومت را از پدر بزرگوارشان و حضرت زینب(س) آموختند و با رفتار و سرنوشت خود آن را به جهانیان منتقل کردند.
وی درباره علت پررنگ بودن موضوع مظلومیت کودکان اهلبیت(ع) در روضههای حضرت رقیه(س) اظهار کرد: حضور کودکان در حادثه عاشورا نشان میدهد که قیام امام حسین(ع)، حرکتی کامل، جامع و همهجانبه برای اصلاح امت پیامبر(ص) بود.امام حسین(ع) با تمام وجود، خانواده، جان و مال خود در این مسیر گام برداشتند و همه داشتههای خود را در راه این جهاد الهی تقدیم کردند. از این رو، مظلومیت کودکان عاشورا، نشانهای روشن از حقانیت مسیر امام حسین(ع) است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در پاسخ به این پرسش که مهمترین پیام واقعه کربلا از نگاه حضرت رقیه(س) چیست، تصریح کرد: اگر به سیره کوتاه اما پربرکت حضرت رقیه(س) نگاه کنیم، درمییابیم که ایشان میخواهند صبر، مقاومت و ماندن در جبهه حق را به ما بیاموزند. حضرت رقیه(س) در سختترین شرایط، در کنار حضرت زینب(س) ایستادگی کردند و از مسیر حق خارج نشدند.
حجتالاسلام عبادی ادامه داد: شهادت حضرت رقیه(س) با آن کیفیت جانسوز و گریههای سرشار از محبت نسبت به پدر، در خرابههای شام، تنها به همان شب محدود نماند؛ بلکه این ناله و مظلومیت تا ابد در تاریخ طنینانداز است و همواره کاخ یزیدیان را به لرزه درمیآورد. این ماندگاری، نمادی از جهانی شدن پیام عاشورا است که به دست بازماندگان این واقعه، از جمله حضرت زینب(س)، امام سجاد(ع) و حضرت رقیه(س) تحقق یافت.
وی درباره علت زنده ماندن یاد حضرت رقیه(س) در میان شیعیان گفت: تا زمانی که یاد و نام امام حسین(ع) در میان شیعیان زنده باشد، یاد حضرت رقیه(س) و دیگر مجاهدان و پیامآوران نهضت عاشورا نیز زنده خواهد ماند. هر یک از شخصیتهای عاشورا رسالتی بر عهده داشتند و بخشی از پیام این قیام را به نسلهای بعد منتقل کردند و حضرت رقیه(س) نیز یکی از مهمترین حاملان این پیام است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: عاشورا صحنهای از مقاومت همهجانبه است که برای هر گروه سنی و هر قشر از جامعه درس ویژهای دارد؛ بزرگسالان از شخصیتهایی همچون امام حسین(ع)، حضرت عباس(ع)، حضرت علیاکبر(ع)، حبیب بن مظاهر و زهیر درس میآموزند، تازهمسلمانانی مانند وهب مسیحی الگو میشوند و کودکان نیز میتوانند از حضرت علیاصغر(ع)، حضرت رقیه(س) و دیگر کودکان حاضر در عاشورا درس صبر، ایمان و استقامت بگیرند. از این رو، حادثه عاشورا برای همه مخاطبان، در هر سن و جایگاهی، آموزهها و پیامهای ماندگاری به همراه دارد.
انتهای پیام/282
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0