تنگسیری؛ دریاداری که دریادل بود

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر، چه فرقی می‌کند نامش در کدام هنگامه ثبت شده باشد؟ روزگاری «آرتمیس» و زمانه‌ای دیگر، «میر مهنا» صدایش ‏زدند یا رئیسعلی دلواری و حتی بعدترها «غلامعلی بایندر» نامش نهادند که جانانه و بی‌پشتیبان به نبرد با نیروی ‏دریایی بریتانیا برخاست. او نادر مهدوی، اسدالله رئیسی و اسحاق دارا بود که سوار بر قایق، نبردی حماسی ‏و نابرابر با ناو یانکی‌ها را در لوح تاریخ نگاشتند. بسان «آریوبرزن» که تنگه‌ دربند پارس (تکاب) را به روی سپاه ‏مقدونی اسکندر بست تا میهن به بیگانه نسپرد.‏

علیرضا تنگسیری همه‌شان بود ‏و خوش دارم او را روان پیوسته سلحشوران ایران‌زمین نامم. به‌سان شهیدان ‏راست‌قامتی که سر به آستان ارادتمندی بیگانه نگذاشتند. تنگسیری، حلقه‌ی پیوستگی بود در زنجیره دلاوری ‏سرگذشت ایران و چه خوش درخشید در پیام رهبر انقلاب که نماد غیرت و ایستادگی در حماسه‌ ‏دفاع از میهن شد.‏

حاج علی فرماندهی پویا در میدان بود و میانه‌ای با دفترنشینی نداشت. با اینکه در سال‌های نخست دهه هفتم ‏زندگانی به سر می‌برد، بیشتر ولی در لنگرگاه و دریا دیده شد. مردی با احساسات درونی قوی، ‏فروتن، بی‌آلایش، ‏گشاده‌رو، مهمان‌نواز و خونگرم و همان اندازه مقتدر، مسلط و متفکر در راهبری. ‏نمودی از شکوه و بینش ‏آمیخته با انسانیتی بی‌کران، همسان اسطوره‌هایی که کارکردی سیال و اقتضایی دارند و محدود و محصور به ‏کهن‌الگوها نیستند.‏

او پیوندی ناگسسته با روح دریا داشت. زاده‌ تنگستان در استان بوشهر بود و در ‏اروندکنار بالید. به‌طور دقیق‌تر در نهر علیشیر و روستای خزعل‌آباد این بخش جنوبی آبادان.‏ باید آب‌تنی در اروند و پابرهنه دویدن در ‏نخلستان‌های آبادان را تجربه کرده باشی تا بدانی کسی ‏چون او چه حس و درکی از رودخانه و دریا دارد. این همان ‏زمینه و ریشه‌ی متفاوتی بود که او را به ‏فرماندهی آب‌‌دیده تبدیل کرد؛ دریافتی شهودی که از هم‌زیستی با امواج، ‏شرجی، توفان و جزر و مد، معنا می‌یافت.‏

تنگسیری، محصول کارخانه قهرمان‌سازی جنوب ایران بود؛ سلاله‌ای از دریادلان دلیر که اندک باک و هراسی ‏از ستیز با ‏نیرومندترین ارتش گیتی نداشت.‏ نگرش تحول‌آفرین و راهبردگرایش به دریا، چنان متهورانه می‌نمود که بیشتر به خیال‌پردازی می‌ماند. ‏می‌گفت: «دشمن تلاش دارد ما را از دریا بترساند، حال آنکه از نظر تاریخی ما با دریا مأنوسیم و بر خطرات آن ‏اشراف داریم.»

همین نگاه، پایه‌گذار رویکردی شد که دریا را از تهدیدی نهفته به مجالی بایسته مبدل برایمان ساخت. او بود که ‏قدرت شناوری را ستون فقرات بازدارندگی دریایی ایران کرد. با ارتقای سرعت، دقت، قدرت آتش و چابکی شناورهای ‏سپاه؛ میراث شکوهمند تنگسیری اینک سازمانی تحول‌یافته در جنگ دریاپایه و هواپایه شده است. او توانست موهبت ‏فراموش شده‌ی دریا را به‌سان مؤلفه‌ی توانایی نوین ایران در پهنه آبی، کرانه‌ای و حتی پس‌کرانه‌ای در آورد.‏

طی 7 سال و 7 ماه فرماندهی سردار تنگسیری بود که ناوبندر مکران و ناو شهید رودکی، شهپادهای هوشمند، ‏موشک‌های کروز دریایی، شناورهای موشک‌انداز، شهرک‌های موشکی، یگان پهپادی و دیگر داشته‌های ناگفته، اجزای ‏آفندی ایران شدند. شاهکار استراتژیک تنگسیری اما، سازماندهی ناوگان گسترده قایق‌های تندرو معروف به زنبورهای ‏سرخ بود. هزاران شناور مسلح که از دهانه اروند تا پسابندر در منتهی‌الیه دریای مکران، به‌مثابه یک اندوخته راهبردی ‏آماده دگرگونی موازنه نبرد در برنگاه نیاز هستند. او تاکتیک «انبوه‌سازی تهاجمی» را با فلسفه «تهدید متقابل و ‏نامتقارن» درآمیخت تا هزینه هر درازدستی را برای دشمن به حد غیرقابل پنداشتی بالا ببرد.‏

برآیند همین بازآرایی ماموریت‌ها در سازمان رزم دریایی سپاه بود که تهدید خلیج فارس را، فرصتی در خدمت ‏معماری اقتدار کشور کرد. دکترینی که بر سه ستون سیادت دریایی، بازدارندگی هوشمند و اتصال به هویت تاریخی ‏استوار بود. دال مرکزی حاکمیت چندبعدی بر تنگه هرمز و خلیج فارس را می‌توان در یکی از گفته‌های شهید ‏تنگسیری به وضوح دریافت. «هر کشتی که بخواهد از تنگه هرمز عبور کند باید با زبان فارسی؛ ملیت، ‏نوع ‏محموله و مقصد ‏خود را به ما اعلام کند.» مگر جز این گشت و حتی در میانه‌ی غوغای جنگ، رویه‌ای دیگر ‏پابرجا شده است؟ ادعایی ‏که آرزوی محال نبود و واقعیتی شد برای بازنویسی محاسبات دشمن در خلیج فارس.‏

مدیریت هوشمند تنگه هرمز و کاربست اراده در یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، ‏جلوه‌ی پدیدار همین ‏طراحی راهبردی به‌مثابه ابزار قدرت است. اقدامی که در کوتاه‌مدت، محاسبات امریکا و متحدانش را ‏برهم زد و آنان را در برابر ‏هزینه‌های پیش‌بینی نشده قرار داد.‏

مرور رخدادهای جاری نشان می‌دهد که آمریکا هیچ‌گاه و تا بدین اندازه در تنگنای تنگه هرمز گرفتار نشده است.‏ بدان معناست که تنگسیری و نیروی به فرمانش، نه با شعار که با آفرینش یک واقعیت میدانی غیرقابل انکار، همه برگ‌ها را به سود ‏ایران ‏برگردانده‌اند. او که معمار بنیادین پروژه انزوای آمریکا در خلیج فارس بود،‏ ایران را کشوری ذوالبحر با جزایر راهبردی ‏در خلیج ‏فارس برمی‌شمرد که برخلاف ناو هواپیمابر، غرق شدنی ‏نیست.‏

با کوشش‌های بی‌وقفه تنگسیری و پاسدارانی از جان گریخته چون اوست که دیگربار، حکمرانی ایران بر ‏خلیج فارس از بیگانگان ستانده شد.‏ سخنی ژرف و درست است که «اگر می‌خواهیم در هندسه نظم جدید جهانی تأثیرگذار باشیم ‏باید بر دریا ‏مسلط شویم‏». پس در چیدمان تازه قدرت دریایی ایران ‏چه کارکردی کارسازتر از حضور پیوسته و ‏نیرومند. ‏سیادت دریایی، معنایی جز این ندارد که نیروی نظامی باشنده در دریا، فرمانروای همان پهنه خواهد بود.‏

زنده و جاوید نام و یاد سالار بی‌پروای دریای پارس، فرزند اروند، آبادان، تنگستان، بوشهر و تمام کرانه‌های جنوب؛ شهید علیرضا ‏تنگسیری.‏

نویسنده: حسین دلیر، فعال رسانه‌ای استان بوشهر

انتهای پیام/