به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، 26 مرداد، در تقویم پرفروغ انقلاب اسلامی، نه فقط یک روز، که فصلی از حماسه و استقامت است؛ روزی که آسمان میهن پس از سالها انتظار، شکوه بازگشت عزیزانی را به تماشا نشست که سالها در زنجیرهای اسارت، غیرت و ایمان خود را حفظ کردند. امروز به احترام مردانی گرد هم آمدهایم که آزادگی را در سخت ترین لحظات تاریخ، معنا بخشیدند و ثابت کردند که شکست در زورخانه اسارت، ربطی به قامت آزادگان ندارد. رضا ربیعی، مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران یادداشتی اختصاصی برای خبرگزاری تسنیم استان مرکزی به این مناسبت نگارش داده که مشروح آن در زیر میآید:
26 مرداد 1369 یکی از ماندگارترین روزهای تاریخ معاصر ایران است؛ روزی که پس از سالها انتظار، نخستین گروه از آزادگان سرافراز دفاع مقدس قدم به خاک میهن گذاشتند و چشمهای منتظر میلیونها ایرانی به دیدن فرزندان وطن روشن شد. بازگشت آزادگان، تنها پایان سالها اسارت نبود؛ بازگشت نسلی بود که در سختترین شرایط، هویت، ایمان، عزت و امید خود را حفظ کرده و نشان داده بود که مقاومت تنها در میدان نبرد معنا پیدا نمیکند، بلکه گاهی در پشت دیوارهای بلند اردوگاه و در میان سیمهای خاردار، جلوهای عمیقتر و دشوارتر پیدا میکند.
جنگ برای رزمندهای که در میدان نبرد اسلحه در دست میگیرد، یک صحنه دارد؛ اما برای آزادهای که به اسارت درمیآید، جنگ وارد مرحلهای دیگر میشود. دشمن در اردوگاه تلاش میکند جسم را در فشار قرار دهد، روحیه را بشکند، ارتباط با وطن و خانواده را قطع کند و امید بازگشت را از بین ببرد. با این حال، تاریخ آزادگان ایرانی روایت شکست اراده نیست؛ روایت انسانهایی است که در شرایطی که بسیاری از امکانات از آنان گرفته شده بود، همچنان بر باورهای خود ایستادند. آنان با صبر، ایمان، همدلی و حفظ روحیه جمعی، اجازه ندادند اسارت به معنای تسلیم شدن تعبیر شود.
در حقیقت، آزادگان را باید بخشی از خط مقدم دفاع مقدس دانست؛ رزمندگانی که پس از افتادن در بند دشمن نیز مأموریت خود را پایانیافته تلقی نکردند. بسیاری از آنان سالهای طولانی را در اردوگاههای عراق سپری کردند و در همان شرایط، با رفتار و مقاومت خود نشان دادند که اسارت الزاماً به معنای شکست نیست. آنان میدانستند که در برابر دشمن، تنها نماینده خود نیستند؛ نام ایران، خانوادههای چشمانتظار، خون شهدا و آرمانهای ملتی که در برابر تجاوز ایستاده بود، با آنان همراه بود.
از همین روست که نگاه حضرت امام خمینی(ره) به آزادگان، نگاهی عمیق و سرشار از محبت و تکریم بود. در یکی از روایتهای ماندگار درباره بازگشت اسرا، جملهای از امام نقل شده است که عمق علاقه ایشان به این فرزندان ملت را نشان میدهد: «اگر روزی اسرا برگشتند و من نبودم، سلام مرا به آنها برسانید.» این جمله شاید در ظاهر کوتاه باشد، اما پشت آن سالها انتظار، نگرانی و احترام به مردانی قرار دارد که دور از وطن، بخشی از دشوارترین روزهای تاریخ انقلاب و دفاع مقدس را پشت سر گذاشتند.
26 مرداد از این منظر، روز ادای احترام به صبر و استقامتی است که تنها متعلق به خود آزادگان نیست؛ خانوادههای آنان نیز سالها با چشمانتظاری زندگی کردند. مادرانی که هر صدای در را به امید بازگشت فرزند میشنیدند، پدرانی که تصویر فرزند اسیرشان را در قاب خانه حفظ کردند، همسرانی که سالهای جوانی را با امید بازگشت عزیزشان سپری کردند و کودکانی که بزرگ شدن پدر را در غیاب او تجربه کردند، همه بخشی از روایت آزادگی هستند.
بنابراین وقتی از بازگشت آزادگان سخن میگوییم، در واقع از بازگشت یک خانواده و یک جامعه از سالهای انتظار نیز سخن میگوییم. قائدشهید انقلاب(قدس سره) نیز در تبیین جایگاه این نسل، همواره بر عناصر ایمان، شجاعت، بصیرت و استقامت ملت ایران تأکید کردهاند؛ همان ویژگیهایی که سبب شد ملت در برابر فشارهای گوناگون تسلیم نشود. در منظومه فکری رهبر انقلاب، مقاومت یک مفهوم صرفاً نظامی نیست؛ بلکه توانایی یک ملت برای حفظ هویت، تصمیم و عزت خود در برابر فشار و تهدید است. از این منظر، آزادگان نمونهای روشن از انسانی هستند که حتی در شرایطی که اختیار بسیاری از امور از او گرفته شده، میتواند اختیار روح و اراده خود را حفظ کند.
آزادگان را باید راویان زنده بخش مهمی از تاریخ دفاع مقدس دانست؛ تاریخی که اگر روایت نشود، بخشی از حقیقت آن در گذر زمان فراموش خواهد شد. خاطرات اردوگاهها، نحوه رفتار دشمن، شیوه مقاومت اسرا، نمازها و عبادتهای جمعی، کمک به یکدیگر، پنهان کردن ضعفها از دشمن و حفظ روحیه در سختترین روزها، تنها خاطرات شخصی نیستند؛ بخشی از حافظه تاریخی یک ملتاند. به همین دلیل، تکریم آزاده تنها تقدیر از یک فرد نیست، بلکه احترام به بخشی از هویت تاریخی ایران اسلامی است.
امروز و با گذشت دههها از پایان جنگ، شاید نسل جوان بیش از هر زمان دیگری نیازمند شنیدن روایت آزادگان باشد. نسلی که جنگ را ندیده، باید بداند امنیت و استقلال امروز کشور محصول تصمیمها و فداکاریهای انسانهایی است که در بزنگاههای تاریخی، هزینه ایستادگی را پرداختند. آزادگان میتوانند برای نسل امروز توضیح دهند که مقاومت چگونه در زندگی روزمره معنا پیدا میکند؛ چگونه میتوان در سختی امید را حفظ کرد، در فشار کرامت را از دست نداد و در شرایطی که دشمن تلاش میکند انسان را از گذشته و هویت خود جدا کند، همچنان به ریشههای خود وفادار ماند.
26 مرداد همچنین یادآور این حقیقت است که آزادگی پیش از آنکه عنوانی برای یک گروه از ایثارگران باشد، یک فرهنگ است؛ فرهنگی که بر پایه عزت، صبر، وفاداری و مسئولیت شکل گرفته است. آزادگان در سالهای اسارت نشان دادند که انسان را نمیتوان تنها با دیوار، زنجیر و سیم خاردار به بند کشید. جسم ممکن است محدود شود، اما اگر اراده و ایمان پابرجا بماند، روح انسان همچنان آزاد خواهد بود.
امروز اگرچه سالها از آن روز تاریخی گذشته است، اما مسئولیت جامعه در قبال آزادگان به پایان نرسیده است. بزرگداشت این روز نباید تنها به مراسم و برنامههای مناسبتی محدود شود؛ بلکه باید به فرصتی برای بازخوانی فرهنگ ایثار و مقاومت تبدیل شود. باید روایت آزادگان در مدارس، دانشگاهها، رسانهها و فضای فرهنگی کشور زنده بماند و نسل جدید بداند که پشت بسیاری از آرامشها و امنیتهای امروز، روزهایی از رنج، صبر و فداکاری نهفته است.
استان مرکزی نیز در کارنامه پرافتخار دفاع مقدس، سهمی روشن و ماندگار از حماسه آزادگی دارد؛ استانی که مردمانش در دوران جنگ تحمیلی، هم در میدان نبرد و هم در پشتیبانی از جبههها حضوری پررنگ داشتند و شماری از فرزندان این دیار نیز سالهای جوانی خود را در اردوگاههای رژیم بعث عراق سپری کردند. آزادگان استان مرکزی، بخشی از همان نسلی هستند که پس از سالها دوری از وطن، سرانجام در 26 مرداد 1369 به آغوش میهن بازگشتند و روایتهایی ناگفته از صبر، مقاومت و ایستادگی را با خود به خانه آوردند.
در سالهای پس از بازگشت آزادگان نیز بارها در برنامههای بزرگداشت این قشر در استان مرکزی بر این نکته تأکید شده که آزادگان، سرمایههای معنوی و اخلاقی جامعه هستند؛ انسانهایی که در شرایط دشوار اسارت، با ایمان و استقامت در برابر فشارهای جسمی و روحی دشمن ایستادند. این تعبیر، شاید یکی از دقیقترین توصیفها برای جایگاه آزادگان باشد؛ چراکه ارزش آنان تنها به سالهای حضورشان در جبهه یا مدت اسارت محدود نمیشود، بلکه آنچه آنان را متمایز میکند، شیوه مواجههشان با سختترین شرایط و حفظ عزت و کرامت انسانی در اردوگاههای دشمن است.
اراک و دیگر شهرها و شهرستانهای استان مرکزی نیز خاطرات فراوانی از روزهای بازگشت آزادگان در سینه دارند؛ روزهایی که خانوادههایی پس از سالها چشمانتظاری، عزیزان خود را در آغوش گرفتند. برای بسیاری از این خانوادهها، 26 مرداد پایان یک انتظار طولانی بود؛ انتظاری که در آن هر خبر، هر تماس و هر نشانهای میتوانست امیدی تازه برای بازگشت فرزند، همسر یا پدر خانواده ایجاد کند. از این منظر، روایت آزادگان استان مرکزی بدون روایت خانوادههای آنان کامل نیست؛ خانوادههایی که سالها با صبر و امید، بار سنگین دوری و بیخبری را تحمل کردند.
اما امروز، مهمترین مسئله درباره آزادگان استان مرکزی تنها تجلیل از گذشته نیست؛ مسئله اصلی، حفظ و انتقال روایت آنان به نسلهای جدید است. در استانی که بخش مهمی از هویت اجتماعی آن با فرهنگ ایثار، شهادت و دفاع از میهن گره خورده است، خاطرات آزادگان میتواند یک منبع ارزشمند برای شناخت تاریخ معاصر باشد. روایت یک آزاده از روزهای اسارت، از مقاومت در برابر شکنجه و تحقیر، از همدلی اسرا با یکدیگر و از امید به بازگشت، گاه بیش از دهها صفحه کتاب میتواند مفهوم مقاومت را برای نسل جوان قابل لمس کند.
استان مرکزی تنها استانی صنعتی نیست؛ این سرزمین، زادگاه و خاستگاه مردانی است که در بزنگاههای تاریخی برای دفاع از ایران و ارزشهای خود ایستادند. اراک و شهرستانهای این استان در دوران دفاع مقدس هم در میدان نبرد و هم در پشتیبانی از جبههها نقش داشتند و آزادگان این دیار، بخشی از همین تاریخ هستند. پیش از این نیز در برنامههای مرتبط با دفاع مقدس در استان بر ضرورت ثبت و تدوین نقش دستگاهها و مردم استان در دوران جنگ تأکید شده است؛ موضوعی که درباره آزادگان نیز اهمیت دوچندان دارد.
26 مرداد برای استان مرکزی نیز روز بازخوانی همین میراث است؛ میراث مردانی که سالها پشت سیمهای خاردار بودند، اما اجازه ندادند دشمن آنان را از وطن، هویت و باورهایشان جدا کند. امروز آزادگان استان مرکزی، راویان زنده بخشی از تاریخ این سرزمیناند و جامعه باید پیش از آنکه گذر زمان فرصت روایتگری را از برخی آنان بگیرد، خاطرات و تجربههایشان را ثبت و به نسلهای آینده منتقل کند.
اگر دیروز آزادگان با تحمل رنج اسارت از عزت ایران دفاع کردند، امروز وظیفه ماست که با حفظ روایت آنان، از فراموشی آن ایستادگی جلوگیری کنیم. 26 مرداد تنها سالروز بازگشت آزادگان به میهن نیست؛ روزی است برای یادآوری اینکه در تاریخ استان مرکزی و ایران، مردانی بودند که اسیر شدند اما هرگز تسلیم نشدند؛ مردانی که جسمشان در اردوگاه دشمن بود، اما دل و ارادهشان در ایران و کنار ملتشان باقی ماند.
یادداشت از: رضا ربیعی، مدیرکل بنیادشهید و امور ایثارگران استان مرکزی
انتهای پیام/711/
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0