از وابستگی علمی تا خودباوری؛ نقش رهبری شهید در جهش علمی ایران

به گزارش خبرنگار تسنیم از اهواز، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، ساختار علمی کشور بیش از آنکه بر تولید دانش بومی استوار باشد، بر مصرف دانش وارداتی تکیه داشت. دانشگاه‌ها محدود بودند، ظرفیت آموزش عالی پاسخگوی نیاز کشور نبود و بخش بزرگی از تصمیم‌سازی‌های علمی و فناورانه تحت تأثیر مراکز بیرونی شکل می‌گرفت. 

در چنین فضایی، نه تنها فرصت کافی برای پرورش نخبگان داخلی وجود نداشت، بلکه نگاه حاکم بر علم، بیشتر تقلیدی و وابسته بود تا مسئله‌محور و تحول‌آفرین.با پیروزی انقلاب اسلامی، نگاه به علم و دانشگاه دگرگون شد. تأکید بر استقلال، هویت ملی و اتکا به توان داخلی، به‌تدریج زمینه‌ساز شکل‌گیری جریانی شد که علم را نه ابزار وابستگی، بلکه بستر اقتدار می‌دانست. 

در این میان، نقش امام خامنه‌ای در هدایت این مسیر بسیار تعیین‌کننده بود؛ رهبر شهید با تأکید مداوم بر «ما می‌توانیم»، روحیه خودباوری را در میان دانشجویان، استادان و نخبگان تقویت کردند و دانشگاه را از یک نهاد صرفاً آموزشی به نهادی راهبردی برای پیشرفت کشور ارتقا دادند.

در اندیشه‌ی امام خامنه‌ای، دانشگاه فقط محل آموزش نبود، بلکه مرکز تولید فکر، تربیت نیروی انسانی مؤمن و متخصص، و سنگر اصلی تمدن‌سازی به شمار می‌رفت. امام شهید همواره بر نقش دانشگاه در ساخت آینده کشور تأکید داشتند و با حمایت از توسعه آموزش عالی، گسترش رشته‌های تخصصی و تقویت پژوهش، بستر لازم برای جهش علمی ایران را فراهم کردند.

حمایت از فعالیت سیاسی آگاهی بخش در دانشگاه 

یکی از جلوه‌های مهم این نگاه، دیدارهای سالانه و مستمر با تشکل‌های دانشجویی بود؛ نشست‌هایی که فراتر از یک برنامه تشریفاتی، به محلی برای گفت‌وگو، تبیین مسائل روز و تقویت بصیرت سیاسی و اجتماعی نسل جوان تبدیل می‌شد. رهبر انقلاب در این دیدارها، ضمن حمایت از روحیه پرسش‌گری و مطالبه‌گری دانشجویان، آنان را به فهم عمیق‌تر شرایط کشور و پرهیز از سطحی‌نگری در عرصه سیاست دعوت می‌کردند.

حمایت از دانش بنیان و فعالیت علمی جوانان

در کنار این رویکرد، حمایت از فعالیت‌های علمی و دانش‌بنیان نیز از محورهای ثابت نگاه رهبری شهید بود. تأکید بر شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه فناوری‌های نو و تقویت ارتباط دانشگاه با نیازهای واقعی جامعه، نشان می‌داد که علم در این منظومه فکری، زمانی ارزشمندتر می‌شود که به حل مسئله و پیشرفت ملی منجر شود. این حمایت‌ها زمینه‌ساز رشد تعداد دانشگاه‌ها، افزایش شمار دانشجویان و توسعه جامعه علمی کشور شد و ایران را در مسیر استقلال علمی قرار داد.

رهبری شهید دانشگاه را قلب توسعه پایدار باور داشتند 

در همین زمینه، علیرضا شافعی‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، با اشاره به این رویکرد گفت: نگاه رهبر شهید امت به دانشگاه، فراتر از ابزارهای متعارف مدیریتی بود؛ رهبر شهید دانشگاه را قلب تپنده و مغز متفکر توسعه پایدار کشور می‌دانستند.

 این استاد دانشگاه گفت: تأکید رهبر شهید بر پیوند دانش‌بنیان‌ها با نیازهای واقعی جامعه، دانشگاه را از انفعال علمی خارج کرد و به سمت حل مسائل بنیادین کشور سوق داد.

شافعی نیا گفت: ثمره این رویکرد راهبردی، فقط در توسعه کمی دانشگاه‌ها و افزایش تعداد دانشجویان و استادان خلاصه نشد؛ بلکه مهم‌تر از آن، نوعی اعتمادبه‌نفس ملی در عرصه علم و فناوری شکل گرفت. امروز بخش مهمی از دستاوردهای کشور در حوزه‌های نوین علمی، مرهون همان نگاهی است که علم را ابزار اقتدار، استقلال و پیشرفت می‌دانست و تا آخرین لحظات بر حمایت از مسیر علم و نخبگی تأکید داشت.

انتهای پیام/