برداشت غیرمجاز از رودخانه‌های چهارمحال و بختیاری صورت نمی‌گیرد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، هادی خدری، مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری، در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به وضعیت رودخانه‌ها و پهنه‌های تالابی استان، اظهار کرد: از مجموع 5 هزار و 800 رودخانه موجود در سطح کشور، 185 رودخانه در استان چهارمحال و بختیاری جاری است که حدود سه درصد رودخانه‌های کشور را شامل می‌شود.

وی افزود: در سطح کشور 146 هزار کیلومتر طول رودخانه وجود دارد که از این میزان، سه هزار و 200 کیلومتر مربوط به رودخانه‌های استان چهارمحال و بختیاری است و حدود دو درصد طول رودخانه‌های کشور را شامل می‌شود.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه در کشور 150 پهنه تالابی توسط سازمان حفاظت محیط زیست معرفی شده است، گفت: هفت پهنه تالابی به‌صورت رسمی در استان ثبت و به شرکت آب منطقه‌ای اعلام شده که حدود چهار درصد پهنه‌های تالابی کشور را شامل می‌شود.

خدری در تشریح تعاریف بستر و حریم رودخانه‌ها بیان کرد: بستر رودخانه مقطعی است که باید توان عبور سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله را داشته باشد. بستر فعال، مربوط به نوسانات دو تا پنج سال اخیر رودخانه است و بستری که قانون تعریف کرده و باید توان عبور سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله را داشته باشد، بستر سیلابی یا بستر مورد نظر قانون و وزارت نیرو محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: بستر رودخانه‌ها جزو مشترکات و انفال است و هرگونه اقدام در این محدوده نیازمند اخذ مجوز از شرکت آب منطقه‌ای است. برخی کاربری‌ها اجازه استقرار در بستر را دارند اما تعدادی از کاربری‌ها نیز ممنوع بوده و امکان استقرار ندارند.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری با اشاره به وجود حریم کمی و کیفی رودخانه‌ها گفت: حریم کمی از یک تا 20 متر و حریم کیفی که با هدف حفظ کیفیت آب تعیین می‌شود، در برخی نقاط تا 150 متر در نظر گرفته می‌شود. این میزان بسته به شرایط مختلف از جمله وجود برداشت آب شرب، وضعیت ساماندهی رودخانه و شرایط اجتماعی متغیر است.

وی افزود: در رودخانه‌های حفاظت‌شده و رودخانه‌های مرتبط با آب شرب، حریم کیفی 150 متر به‌صورت ثابت در نظر گرفته می‌شود. حریم رودخانه برخلاف بستر، مالکیت عمومی ندارد اما برای دسترسی و حفاظت از رودخانه باید رعایت شود.

خدری تصریح کرد: مطابق ماده 13 آیین‌نامه حریم و بستر، هرگونه استقرار کاربری در حریم رودخانه‌ها باید با استعلام از شرکت آب منطقه‌ای انجام شود تا هم دسترسی به رودخانه حفظ شود و هم تهدیدی برای کیفیت آب ایجاد نشود.

وی درباره نحوه رعایت حریم و بستر در استان گفت: در مراکز جمعیتی، متولی شهرها شهرداری‌ها و متولی روستاها دهیاری‌ها و بنیاد مسکن هستند. هنگام تهیه طرح هادی روستاها و طرح تفصیلی شهرها، از شرکت آب منطقه‌ای استعلام گرفته می‌شود.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری افزود: از سال‌های 1394 و 1395 و پس از وقوع سیلاب‌های شیراز، لرستان و سیلاب‌های سال‌های 1397 و 1401 استان، تقریباً تمامی شهرها و روستاهای دارای طرح هادی از شرکت آب منطقه‌ای استعلام گرفته‌اند.

وی ادامه داد: مطالعات تعیین حریم و بستر رودخانه‌های عبوری از مراکز جمعیتی به‌صورت اولویت‌دار انجام و در طرح‌های هادی و جامع لحاظ شده و دستگاه‌های متولی موظف به رعایت آن در صدور پروانه‌ها هستند.

خدری با بیان اینکه از مجموع سه هزار و 200 کیلومتر رودخانه استان، حدود هزار و 700 کیلومتر تعیین حریم و بستر شده است، گفت: حدود 700 کیلومتر دیگر نیز در دست مطالعه قرار دارد که طی یک تا دو سال آینده به نتیجه خواهد رسید و بخش باقی‌مانده عمدتاً در مناطق صعب‌العبور و ارتفاعات قرار دارد.

وی درباره نظارت بر رودخانه‌ها اظهار کرد: شرکت آب منطقه‌ای دارای گروه‌های گشت و بازرسی و یگان‌های حفاظتی است که به‌صورت مستمر رودخانه‌ها را رصد می‌کنند و در صورت مشاهده تخلف، با آن برخورد می‌شود.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری افزود: تا پیش از سال 1396 برخوردها به‌صورت موردی انجام می‌شد اما از آن سال برنامه وزارت نیرو به سمت آزادسازی سراسری رودخانه‌ها حرکت کرد.

وی ادامه داد: از سال 1396 تاکنون حدود 250 هکتار از تصرفات واقع در حریم و بستر رودخانه‌های استان آزادسازی و به رودخانه بازگردانده شده است تا عبور ایمن سیلاب فراهم شود.

خدری با اشاره به لایروبی مستمر رودخانه‌ها گفت: از سال 1396 تاکنون برنامه لایروبی رودخانه‌ها به‌صورت مستمر اجرا شده و در برخی شهرستان‌ها از جمله فارسان، عملیات آزادسازی و رفع موانع در چندین سال متوالی انجام شده است.

وی بیان کرد: بررسی سیلاب‌های سال‌های 1398 و 1401 نشان می‌دهد که بخشی از خسارات ناشی از عدم لایروبی و وجود موانع در مسیر رودخانه‌ها بوده است.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری افزود: از سال 1400 تا 1404، حدود 173 کیلومتر از رودخانه‌های استان لایروبی و آزادسازی شده‌اند و رودخانه‌های سیل‌خیز در اولویت این اقدامات قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به شناسایی 379 سازه تقاطعی و پل فاقد ظرفیت عبور سیلاب در استان گفت: این سازه‌ها شناسایی، ثبت و ایرادات آن‌ها به دستگاه‌های متولی از جمله راهداری، راه و شهرسازی، بنیاد مسکن، شهرداری‌ها و دهیاری‌ها اعلام شده است.

خدری افزود: در سیلاب سال 1401 روستای بارده، بخشی از خسارات ناشی از وجود پل‌های نامناسب بود که با پیگیری مدیریت استان، شرکت آب منطقه‌ای و دستگاه‌های اجرایی، هر سه پل اصلاح شدند.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری اظهار کرد: اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، بنیاد مسکن و شهرداری‌ها به‌ویژه شهرداری شهرکرد اقدامات مناسبی در زمینه تعریض پل‌ها و ساماندهی رودخانه‌ها انجام داده‌اند.

وی افزود: شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری در سال 1404 در حوزه مهندسی رودخانه جزو سه شرکت برتر آب منطقه‌ای کشور قرار گرفته است.

خدری درباره وضعیت بارش‌ها و سدهای استان گفت: هرچند بارش‌های امسال مناسب بوده اما به دلیل تغییر نوع بارش‌ها از برف به باران، شرایط نسبت به گذشته متفاوت شده است.

وی ادامه داد: در سال‌های گذشته پدیده‌هایی مانند ال‌نینو و مانسون نیز بر وضعیت بارش‌ها اثرگذار بوده‌اند و بارش‌های فروردین امسال نتوانسته کمبود سال‌های گذشته را به‌طور کامل جبران کند.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تغذیه منابع آب زیرزمینی گفت: اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی، آبخوان‌داری و آبخیزداری در نقاط مختلف استان از جمله شهرستان خانمیرزا و بارده انجام شده و سایر دستگاه‌ها از جمله منابع طبیعی نیز در این زمینه اقدامات مؤثری داشته‌اند.

وی افزود: تاکنون حدود 113 کیلومتر از رودخانه‌های استان ساماندهی و ساحل‌سازی شده‌اند و در برخی پروژه‌ها حوضچه‌های رسوب‌گیر و ذخیره آب نیز احداث شده است.

خدری با اشاره به لزوم احداث سدهای جدید در استان گفت: سد شهدای چشم‌علی و برخی پروژه‌های دیگر باید پیگیری شوند تا امکان ذخیره‌سازی بهتر آب و استفاده حداکثری از بارش‌ها فراهم شود.

وی افزود: در جلسات سازگاری با کم‌آبی مقرر شده است برای کاربری‌ها و ساخت‌وسازهای جدید، چاه‌های جذبی نیز پیش‌بینی شود تا رواناب‌ها ذخیره و به تقویت سفره‌های آب زیرزمینی کمک شود.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری درباره برداشت‌های غیرمجاز از رودخانه‌ها گفت: بخشی از برداشت‌ها مربوط به حق‌آبه‌های عرفی و مجاز است اما با هرگونه برداشت غیرمجاز برخورد فوری صورت می‌گیرد. اکنون برداشت غیر مجازی از رودخانه‌ها صورت نمی‌گیرد.

وی ادامه داد: گروه‌های گشت و بازرسی شرکت آب منطقه‌ای به‌صورت روزانه رودخانه‌ها را پایش می‌کنند و در صورت مشاهده پمپ‌های فاقد مجوز، تجهیزات جمع‌آوری و با متخلفان برخورد قانونی انجام می‌شود.

خدری تصریح کرد: برداشت‌های دارای مجوز نیز از طریق کنترل‌های هوشمند و تطبیق با میزان برق مصرفی رصد می‌شوند و در صورت اضافه‌برداشت، پرونده به مراجع قضایی ارجاع می‌شود.

وی در پایان با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های حوزه رودخانه‌ها گفت: پل‌ها و سازه‌های احداث‌شده بدون استعلام از شرکت آب منطقه‌ای و همچنین ساخت‌وسازهای انجام‌شده در حریم و بستر رودخانه‌ها از مهم‌ترین دغدغه‌های این حوزه هستند.

مدیر دفتر فنی و مهندسی رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری افزود: اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در زمینه حریم و بستر رودخانه‌ها ضروری است و رسانه‌ها می‌توانند نقش مؤثری در آگاهی‌بخشی عمومی در این زمینه ایفا کنند.

انتهای پیام/7540