پروژه‌ای که اقتصاد روستا را تثبیت می‌کند؛ آیا مهاجرت متوقف می‌شود؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، استان زنجان، با سابقه طولانی در فعالیت‌های دامداری و دامپروری، یکی از قطب‌های تأمین گوشت قرمز و مرغ کشور به شمار می‌رود. در این استان، بیش از یک میلیون رأس دام سبک و سنگین وجود دارد که سهم قابل توجهی در تأمین نیازهای داخلی استان و بخشی از استان‌های همجوار ایفا می‌کند. در کنار این ظرفیت عظیم، واحدهای فعال مرغداری نیز با تولید ماهانه بیش از پنج هزار تن گوشت مرغ، توانسته‌اند امنیت غذایی استان را در حوزه پروتئین حیوانی تضمین کنند. با وجود این پشتوانه، چالش‌هایی همچون بهره‌وری پایین، روش‌های سنتی پرورش دام، کمبود آموزش‌های فنی و نوسانات بازار، همواره تولید پایدار و اقتصادی را در معرض مخاطره قرار داده است.

اجرای طرح ارتقای تولید در دامداری‌های روستایی و عشایری استان زنجان نه تنها یک اقدام توسعه‌ای، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای ارتقای اقتصاد روستایی و امنیت غذایی محسوب می‌شود. این طرح با حمایت معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی و مشارکت ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) در 53 روستای منتخب استان به اجرا درآمده و تمرکز آن بر اصلاح روش‌های پرورش دام، ارتقای مدیریت تغذیه و بهداشت دام، کاهش تلفات و افزایش بازده تولید است.

هدف این برنامه فراتر از صرفاً افزایش کمیت تولید است. رویکرد اصلی آن، تقویت دانش و مهارت بهره‌برداران خرد، افزایش کیفیت گوشت تولیدی و ایجاد الگوی تولید پایدار و علمی در سطح استان است. با اجرای این طرح، دامداران خرد و خانوارهای روستایی علاوه بر افزایش درآمد و بهبود وضعیت اقتصادی، به تولید محصولی سالم و استاندارد دست خواهند یافت و نقش مؤثری در کاهش مهاجرت روستاییان به شهرها و تثبیت اشتغال محلی ایفا می‌کنند.

همزمان با این طرح در حوزه دام سبک، وضعیت تولید مرغ نیز از ثبات و پایداری قابل توجهی برخوردار است. با فعالیت 340 واحد مرغداری فعال و ذخایر مناسب، استان زنجان نه تنها نیاز داخلی خود را تأمین می‌کند، بلکه بخشی از تولید مازاد را به استان‌های همجوار ارسال می‌کند. این روند، علاوه بر تضمین امنیت غذایی، به تنظیم بازار و کنترل نوسانات قیمتی نیز کمک می‌کند و نشان‌دهنده توانمندی زنجیره تولید در استان است.

در مجموع، این برنامه نمادی از تلاش علمی و هدفمند برای ارتقای بهره‌وری، توسعه اقتصادی روستایی، تثبیت امنیت غذایی و افزایش کیفیت تولیدات دامی و طیور است. با توجه به ظرفیت‌های بومی، تجارب گذشته و مدیریت علمی، انتظار می‌رود اجرای این طرح علاوه بر ایجاد دستاوردهای اقتصادی و اجتماعی ملموس، الگویی قابل توسعه برای سایر استان‌های کشور باشد و گامی مهم در مسیر توسعه پایدار کشاورزی و دامداری ایران محسوب گردد.

محمدعلی صادقی معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان در گفت و گوی تفصیلی ضمن تبیین و تشریح آخرین وضعیت این استان در حوزه تولید گوشت قرمز و سفید، چالش ها و موانع پیش روی دامداری های زنجان را اعلام کرد که از نظر خوانندگان تسنیم می‌گذرد:

تسنیم: جناب آقای صادقی، لطفاً درباره طرح ارتقای تولید در دامداری‌های روستایی و عشایری استان زنجان توضیح دهید. اهداف اصلی این طرح چیست؟

محمدعلی صادقی: این طرح با هدف ایجاد یک الگوی پایدار و علمی در تولید گوشت قرمز در استان زنجان طراحی شده است. رویکرد اصلی ما این است که از طریق ارتقای دانش فنی دامداران خرد و اصلاح روش‌های پرورش، تغذیه و بهداشت دام، هم کمیت و هم کیفیت تولید افزایش یابد. به‌عبارت دیگر، هدف فراتر از افزایش تعداد دام است؛ می‌خواهیم بازده اقتصادی، سلامت دام و ارزش غذایی گوشت تولیدی را ارتقا دهیم.

استان زنجان به دلیل ظرفیت دام سبک، سابقه طولانی در اجرای برنامه‌های اصلاح نژاد و آمادگی بهره‌برداران روستایی، به‌عنوان استان پایلوت انتخاب شده است. این طرح با همکاری معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی و ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) اجرا می‌شود و امیدواریم با ایجاد این الگوی موفق، به الگویی ملی برای سایر استان‌ها تبدیل شود.

تسنیم: چه تعداد دام زیرپوشش این طرح قرار گرفته و دامداران چه خدماتی دریافت می‌کنند؟

صادقی: در مرحله نخست، حدود 133 هزار رأس دام سبک تحت پوشش برنامه‌های تخصصی این طرح قرار گرفته‌اند. این خدمات شامل آموزش‌های عملی و فنی برای بهبود روش‌های پرورش، مشاوره‌های تخصصی در مدیریت تغذیه و برنامه‌های واکسیناسیون هدفمند، مراقبت‌های بهداشتی پیشگیرانه، اصلاح زیرساخت‌های دامداری و ارائه تسهیلات برای تأمین نهاده‌هاست.

هدف ما کاهش تلفات دامی، بهبود سلامت دام و ارتقای کیفیت گوشت تولیدی است. با اجرای این اقدامات، نه تنها کمیت تولید افزایش می‌یابد، بلکه استانداردهای بهداشتی و کیفیت محصول نهایی نیز ارتقا می‌یابد و دامداران می‌توانند با فروش محصول با کیفیت‌تر، درآمد پایدارتری کسب کنند.

تسنیم: جایگاه دامپروری در اقتصاد استان زنجان چگونه است و این طرح چه اثراتی بر جامعه خواهد داشت؟

صادقی: استان زنجان بیش از یک میلیون و 220 هزار رأس دام سبک و سنگین دارد که نقش بسیار مهمی در تأمین گوشت قرمز استان و استان‌های همجوار ایفا می‌کند. اجرای این طرح، علاوه بر تقویت امنیت غذایی استان و کاهش وابستگی به واردات گوشت، درآمد خانوارهای روستایی را افزایش داده، اشتغال پایدار ایجاد می‌کند و از مهاجرت بی‌رویه روستاییان به شهرها جلوگیری می‌کند.

علاوه بر این، آموزش بهره‌برداران و بهبود دانش فنی آنان باعث می‌شود بهره‌وری و بازدهی اقتصادی واحدهای کوچک دامداری به طرز قابل توجهی افزایش یابد. این طرح همچنین نقش مهمی در تثبیت اقتصاد خرد روستایی، توسعه اقتصاد محلی و کاهش آسیب‌های اجتماعی مرتبط با فقر و بیکاری در مناطق روستایی دارد.

تسنیم: درباره تولید مرغ در استان نیز توضیح دهید. وضعیت فعلی تولید و نیاز بازار چگونه است؟

صادقی: در استان زنجان 340 واحد مرغداری فعال وجود دارد که ماهانه بیش از 5 هزار تن گوشت مرغ تولید می‌کنند. میزان مصرف ماهانه در استان بین یک‌هزار و 800 تا 2 هزار و 500 تن متغیر است. بنابراین استان نه تنها نیاز داخلی را تأمین می‌کند، بلکه بخشی از مازاد تولید نیز به استان‌های دیگر ارسال می‌شود و این نشان‌دهنده پایداری و توانمندی زنجیره تولید طیور استان است.

تسنیم: روند تولید مرغ در ماه‌های اخیر چگونه بوده است و چه پیش‌بینی برای آینده دارید؟

صادقی: در آذرماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 8 درصدی تولید جوجه‌ریزی و در دی‌ماه رشد 4 درصدی داشته‌ایم. این روند نشان می‌دهد که ما به خوبی می‌توانیم نیاز بازار را در ماه‌های حساس، به ویژه ایام ماه مبارک رمضان و شب عید نوروز، تأمین کنیم و حتی احتمال مازاد تولید نیز وجود دارد. این ذخایر به ما کمک می‌کند بازار را تنظیم و از نوسانات قیمت جلوگیری کنیم و مردم دغدغه‌ای از نظر تأمین گوشت مرغ نداشته باشند.

تسنیم: اجرای چنین طرح‌هایی چه پیامدی برای امنیت غذایی و اقتصاد روستایی دارد؟

صادقی: این طرح‌ها باعث تقویت امنیت غذایی، افزایش بهره‌وری و کاهش وابستگی به واردات گوشت و مرغ می‌شوند. همچنین درآمد خانوارهای روستایی را بهبود می‌بخشند و اشتغال پایدار ایجاد می‌کنند. با بهبود دانش دامداران و ارائه حمایت‌های فنی، امکان تولید محصول با کیفیت بالا و بهینه‌سازی مصرف نهاده‌ها فراهم می‌شود. این امر در بلندمدت باعث افزایش قدرت اقتصادی و اجتماعی روستاها و کاهش فشار مهاجرت به شهرها خواهد شد.

تسنیم: نگاه شما به توسعه آینده تولید دام و طیور در استان چگونه است؟

صادقی: هدف ما ایجاد زنجیره تولید علمی، پایدار و بومی است. پس از ارزیابی نتایج اجرای طرح، قصد داریم این الگو را به سایر مناطق استان توسعه دهیم. به این ترتیب تولید گوشت قرمز و مرغ با اتکا به ظرفیت‌های بومی، مدیریت علمی و حمایت هدفمند روندی افزایشی و پایدار خواهد داشت و زنجان به یک قطب مهم تأمین پروتئین و تولید محصولات دامی در کشور تبدیل می‌شود. این برنامه همچنین الگویی برای سایر استان‌ها خواهد بود تا بهره‌وری و پایداری تولید در سطح ملی افزایش یابد.

انتهای پیام/