ضرورت اصلاح نام «مکران مرکزی»؛ دفاع از هویت تاریخی جنوب شرق کشور

خبرگزاری تسنیم ـ عباس نورزائی، کارشناس پژوهشی بنیاد ایران‌شناسی سیستان و بلوچستان| در سال‌های اخیر توسعه سواحل مکران به‌عنوان یکی از راهبردهای کلان کشور در حوزه اقتصاد دریامحور و توازن منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفته است. این رویکرد، اگرچه فرصتی بزرگ برای پیشرفت جنوب شرق ایران به شمار می‌رود، اما در کنار توسعه زیرساختی، نیازمند دقت در حفظ هویت تاریخی و جغرافیایی مناطق است؛ هویتی که نباید قربانی مصلحت‌های مقطعی یا خطاهای اداری شود.

مکران در اسناد تاریخی و منابع معتبر جغرافیایی، پهنه‌ای مشخص از گواتر تا میناب را در بر می‌گیرد که بخش اصلی و هویتی آن در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است. مکران شرقی و مرکزی، شامل سواحل دشتیاری، چابهار، کنارک و مناطق پیرامونی، همواره کانون تمدنی، اقتصادی و اجتماعی این حوزه بوده و نقش محوری در شکل‌گیری هویت مکران ایفا کرده است.

در مقابل، بخش غربی این پهنه، که در محدوده شرقی استان هرمزگان قرار دارد، به‌درستی با عنوان «مکران غربی» شناخته می‌شود. بر همین اساس، نام‌گذاری یک شهر جدید در این محدوده با عنوان «مکران مرکزی»، نه‌تنها فاقد مبنای علمی و جغرافیایی است، بلکه موجب تحریف واقعیت‌های منطقه‌ای و ایجاد برداشت نادرست در افکار عمومی، اسناد رسمی و برنامه‌های توسعه‌ای می‌شود.

نام‌گذاری‌های جغرافیایی، صرفاً برچسب‌های ظاهری نیستند؛ بلکه حامل پیام‌های هویتی، تاریخی و حتی اقتصادی‌اند. تثبیت نام‌های نادرست، به‌تدریج بر مسیر تخصیص منابع، جذب سرمایه‌گذاری، مرجعیت منطقه‌ای و جایگاه استان‌ها در برنامه‌های ملی اثر می‌گذارد. از این منظر، اطلاق عنوان «مکران مرکزی» به یک شهر در هرمزگان، می‌تواند در بلند مدت به تضعیف جایگاه واقعی سیستان و بلوچستان در پروژه کلان توسعه مکران منجر شود.

توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که با عدالت جغرافیایی و احترام به پیشینه تاریخی همراه باشد. هیچ استان یا منطقه‌ای نباید با استفاده نادرست از مفاهیم هویتی، جایگاه دیگری را به‌صورت نمادین یا ساختاری تصاحب کند. چنین رویکردی نه به هم‌گرایی ملی کمک می‌کند و نه به تقویت سرمایه اجتماعی در مناطق کمتر برخوردار.

بر این اساس، انتظار می‌رود نهادهای مسئول در حوزه شهرسازی، برنامه‌ریزی و نام‌گذاری جغرافیایی، با بازنگری کارشناسی در این موضوع، نسبت به اصلاح عنوان این شهر جدید اقدام کنند. استفاده از نام‌هایی متناسب با موقعیت واقعی جغرافیایی، همچون «مکران غربی»، «ساحل جاسک» یا عناوین مشابه، می‌تواند ضمن حفظ شأن استان هرمزگان، از تحریف هویت تاریخی مکران جلوگیری کند.

حفظ نام‌ها، در حقیقت حفظ حافظه تاریخی ملت است. امروز اصلاح یک عنوان نادرست می‌تواند مانع از شکل‌گیری یک خطای ماندگار در نقشه توسعه کشور شود؛ خطایی که فردا اصلاح آن، بسیار پرهزینه‌تر خواهد بود.

انتهای پیام/