سالمندان در سایه جنگ

به گزارش خبرگزاری تسنیم ، در این روزهای جنگی، بیش از آنکه صدای انفجار شنیده شود، صدای اضطراب در خانه‌ها پیچیده است. اضطرابی که برای سالمندان تنها یک نگرانی گذرا نیست بلکه بازگشت خاطره‌هایی است که می‌تواند مستقیماً سلامت جسم و جانشان را تهدید کند.در این روزها، فضای عمومی جامعه بیش از هر زمان دیگری آمیخته با خبر، تحلیل و گمانه‌زنی است. اگرچه بسیاری از این اخبار هنوز در سطح احتمال و ارزیابی‌های سیاسی قرار دارد، اما برای نسل سالمند، واژه‌هایی مانند حمله، پاسخ و آمادگی صرفاً اصطلاحات خبری نیست. این واژه‌ها کلیدهایی هستند که درهای خاطرات سال‌های دور را می‌گشایند. خاطراتی از آژیرها، خاموشی‌ها، نگرانی برای عزیزان و بی‌ثباتی روزمره. همین بازگشت ذهنی کافی است تا بدن نیز واکنش نشان دهد.

اضطراب، پیش از آنکه احساسی درونی باشد، واکنشی فیزیولوژیک است. با افزایش استرس، هورمون‌هایی در بدن ترشح می‌شود که ضربان قلب را بالا می‌برد و فشار خون را افزایش می‌دهد. برای سالمندی که سال‌ها با فشار خون، بیماری قلبی یا دیابت زندگی کرده، این تغییرات می‌تواند خطرناک باشد. بالا رفتن ناگهانی فشار خون، احتمال سکته قلبی یا مغزی را افزایش می‌دهد. خطری که در سنین بالا پیامدهای جبران‌ناپذیرتری دارد. بسیاری از پزشکان تأکید می‌کنند که حتی دنبال‌کردن مداوم اخبار نگران‌کننده می‌تواند به‌تنهایی سطح اضطراب پایه را بالا نگه دارد و تعادل جسمی را بر هم بزند.

سالمندان معمولاً به مصرف منظم دارو وابسته‌اند. قرص‌های کنترل فشار خون، داروهای تنظیم قند، رقیق‌کننده‌های خون و داروهای قلبی، بخشی از برنامه روزانه آنان است. در فضای ملتهب، شایعات مربوط به کمبود یا اختلال در توزیع دارو به سرعت منتشر می‌شود و همین نگرانی، استرس مضاعفی ایجاد می‌کند. برخی سالمندان برای اطمینان خاطر، به ذخیره‌سازی بیش از نیاز دارو روی می‌آورند و برخی دیگر به دلیل آشفتگی ذهنی یا بی‌خوابی، نظم مصرف دارو را از دست می‌دهند. هر دو وضعیت می‌تواند سلامت آنان را با مخاطره روبه‌رو کند.

قطع یا مصرف نامنظم داروهای فشار خون، برای مثال، می‌تواند به نوسانات خطرناک فشار و آسیب به قلب و مغز منجر شود.بی‌خوابی یکی دیگر از پیامدهای شایع اضطراب جنگی است. سالمندی که شب را با اخبار پرتنش به پایان می‌رساند، ممکن است با تپش قلب یا افکار نگران‌کننده از خواب بیدار شود. اختلال خواب توان جسمی را کاهش می‌دهد و بر کنترل قند خون و فشار خون نیز اثر منفی می‌گذارد. به این ترتیب چرخه‌ای شکل می‌گیرد که در آن اضطراب، بیماری را تشدید می‌کند و تشدید بیماری، اضطراب را افزایش می‌دهد.

این چرخه اگر به موقع مدیریت نشود، می‌تواند به مراجعه‌های اورژانسی و بستری‌شدن‌های ناخواسته بینجامد.در کنار این مسائل جسمی، احساس ناامنی روانی نیز اهمیت دارد. سالمندان بیش از هر گروه دیگری به ثبات و پیش‌بینی‌پذیری نیاز دارند. تغییر لحن گفت‌وگوها در خانه، بحث‌های پرتنش خانوادگی و تکرار تصاویر نگران‌کننده، فضای امن ذهنی آنان را تضعیف می‌کند. حتی اگر خطری مستقیم متوجه محل زندگی‌شان نباشد، احساس بی‌ثباتی می‌تواند آنان را فرسوده کند. برخی سالمندان در چنین شرایطی گوشه‌گیرتر می‌شوند، اشتهایشان کاهش می‌یابد یا دچار تحریک‌پذیری می‌شوند. نشانه‌هایی که گاه به اشتباه به عنوان بخشی طبیعی از کهولت سن تلقی می‌شود، در حالی که ریشه در اضطراب دارد.نقش خانواده‌ها در این میان تعیین‌کننده است.

مدیریت مصرف اخبار، پرهیز از بازنشر شایعات و اطمینان‌بخشی مستمر درباره تداوم خدمات درمانی، می‌تواند از شدت نگرانی سالمندان بکاهد. گفت‌وگوهای آرام و منطقی، یادآوری تجربه‌های عبور از بحران‌های پیشین و تأکید بر ظرفیت‌های نظام سلامت، سپری روانی در برابر موج اضطراب ایجاد می‌کند. همچنین پایش منظم فشار خون در خانه، توجه به علائم هشداردهنده مانند سردرد شدید، تنگی نفس یا درد قفسه سینه و مشورت به‌موقع با پزشک، از بروز پیامدهای جدی جلوگیری می‌کند.

در این روزهای جنگی، شاید مهم‌ترین اقدام، مراقبت از آرامش باشد. آرامشی که برای سالمندان نه یک امتیاز، بلکه بخشی از درمان است. جنگ پیش از هر چیز در ذهن‌ها آغاز می‌شود. اگر این میدان ذهنی مدیریت نشود، آثار آن بر بدن آشکار خواهد شد. توجه به سلامت روان سالمندان، تضمینی برای حفظ سلامت جسم آنان است. جامعه‌ای که در بحبوحه تنش‌ها از آسیب‌پذیرترین اعضای خود مراقبت می‌کند، در واقع از سرمایه انسانی و تجربه تاریخی خویش پاسداری کرده است.

یادداشت از حمیده عبدالهی ، فعال رسانه

انتهای پیام/